Routekaart

De toekomstvisie voor de Oranjewijk en de lokale energievoorziening wordt vastgelegd in een routekaart. Wat zijn onze opties? Welke technische mogelijkheden bestaan er? Waarvoor is draagvlak en waarmee krijgen wij elkaar als bewoners in beweging? Dat wordt momenteel bekeken. Hieronder een voorproefje op de te formuleren visie.

Klik om te vergroten in een nieuw venster:


10 mei 2019 – Sinds de oprichting van de energiecoöperatie Nieuwe Energie Oranjewijk zijn de taken van werkgroep NEO overgegaan in de coöperatie en zijn nieuwe werkgroepen geformeerd. De werkgroep Energietransitie is opgericht op de contacten met de gemeente te onderhouden en samen te werken aan de ontwikkeling van een warmtevisie op wijkniveau. De gemeente neemt dit serieus en heeft de Oranjewijk tot speerpuntwijk benoemd. Voor de zomer van 2019 vind overleg plaats met o.a. adviesbureau Royal Haskoning DHV, die in opdracht van de gemeente ons gaat helpen met de uitwerking van de warmtevisie. Lees voor een vervolg hierop meer bij de werkgroep Energietransitie.


1 augustus 2018 – De werkgroep NEO heeft in de zomer van 2018 de ‘Routekaart Oranjewijk Klimaatneutraal’ opgesteld. Deze omvat de motivatie om zelf initiatief te nemen tot het verduurzamen van onze wijk, het voornemen om een bewonerscoöperatie op te richten en een lijst van mogelijke projecten, de zogenoemde ‘Energiekansen’. Hieronder volgt de tekst van de opgestelde routekaart zoals deze gedeeld is met de gemeente en wethouder Van Gelder cs.

Initiatief werkgroep NEO

De werkgroep NEO wil samen met de gemeente het voortouw nemen om van de Oranjewijk een voorbeeldwijk te maken, waarbij op wijkniveau de Parijs-doelen gerealiseerd kunnen worden. Voor dit proces heeft NEO twee initiatieven genomen:

  1. Routekaart Oranjewijk Klimaatneutraal
  2. De oprichting van de energiecoöperatie Nieuwe Energie Oranjewijk

1. Routekaart Oranjewijk Klimaatneutraal

De routekaart (zie bijlage) is op hoofdlijnen opgesteld door de werkgroep NEO in samenspraak met een aantal marktpartijen, zoals Alliander, Wocozon, Enie.nl, en anderen.
Bij te realiseren projecten staat de collectiviteit voorop. Alleen met direct voordeel voor bewoners, huiseigenaren en huurders, zal draagvlak blijven bestaan voor steeds verder gaande maatregelen. De routekaart omvat:

  • Energie efficiëntie van bestaande bouw door woningverbetering
  • Duurzame energieproductie binnen en buiten de wijk
  • Circulariteit: terugdringen afval, stimuleren hergebruik
  • Vervoer: deelauto’s en een duurzaam mobiliteitscentrum

2. Coöperatie Nieuwe Energie Oranjewijk

  • Collectieve inkoop bij maatregelen voor woningverbetering w.o. isolatie, alternatieve verwarming, verlichting, ventilatie
  • Coöperatieve zonnestroominstallaties in postcoderoos
  • Collectieve inkoop van particuliere PV-systemen, koop, huur, lease
  • Elektrische deelauto’s met abonnementensysteem

De werkgroep NEO is de oprichting van de coöperatie aan het voorbereiden, onder andere door ledenwerving: dit najaar worden bewoners en bestaande leden van de wijkvereniging een wilsverklaring voorgelegd. Streven is de toezegging te verkrijgen van minimaal 100 (betalende) leden dit najaar.

Routekaart Oranjewijk Energieneutraal

Argumenten

Gedurende het najaar van 2018 krijgt het Klimaatakkoord zijn beslag, als vervolg op het in juli gesloten akkoord op hoofdlijnen met als centraal doel een 49 procent emissiereductie van broeikasgassen te bereiken in 2030. Voor de vormgeving van dit beleid en de invulling van een uitvoeringsagenda zijn sectortafels ingericht ter vertegenwoordiging van maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. De sectortafel gebouwde omgeving werkt aan een duidelijk omlijnd pakket van maatregelen dat in het definitieve akkoord, te verwachten eind van dit jaar of begin volgend jaar, verwerkt zal zijn.

1) In de Oranjewijk bestaat positieve aandacht voor milieu en klimaat. De bereidheid van bewoners om te investeren in energiebesparende maatregelen of zonnepanelen is echter tot dusver relatief beperkt. Redenen hiervoor is o.a. gebrek aan kennis en onzekerheid over te verwachten overheidsbeleid.

2) De Oranjewijk telt 1200 bewoners en 850 huishoudens enbestaat voor driekwart uit particuliere woningen, waarvan veel zijn gebouwd in de periode 1900-1920. Het aandeel energielabel G, F en E is in de meerderheid. De wijk is bekend vanwege het grote aandeel monumentale panden en als beschermd stadsgezicht.

3) De gevolgen van klimaatbeleid en de energietransitie zullen ook de Oranjewijk raken. Thema’s zijn energie efficiëntie, lokale energieproductie, van aardgas naar warmtenet, biogas, elektrisch (deel-)vervoer e.a. De werkgroep NEO heeft de overtuiging dat voor de wijk een combinatie van kostenefficiënte en doelmatige maatregelen mogelijk zijn, als daarvoor tijdig initiatieven worden ontwikkeld. Afwachten wat de toekomst brengt ziet NEO als een risico op suboptimale, kostbare en door bewoners ongewenste maatregelen.

4) Onderdeel van het nieuwe klimaatbeleid is de verplichting voor gemeenten plannen te maken op wijkniveau, met als deadline 2021. Voor geïntegreerde pakketten van maatregelen is draagvlak bij en participatie door bewoners essentieel.

5) De wet STROOM (nu: VET) voorziet in experimenteerruimte voor de regionale netbeheerders om oplossingen te ontwikkelen voor het opvangen van de veranderingen op het lokale energienet (elektriciteit, gas, warmte). De RNB voor de Oranjewijk is Alliander, een partij die de experimenteerruimte wil benutten.

6) De gemeente Leeuwarden heeft grote ambities op het vlak van de energietransitie. Onderzoek heeft uitgewezen dat ook bij maximale inzet van duurzame energieproductie binnen de gemeentegrenzen, ongeveer 40% van de huidige energievraag te vergroenen is. Dit vraagt om de ontwikkeling van aanvullende plannen voor verdere vergroening van het bestaande energiesysteem.

Samenvatting van de Routekaart Oranjewijk Energieneutraal

Ook de Oranjewijk krijgt te maken met maatregelen die noodzakelijk zijn om klimaatverandering tegen te gaan.

  • De kosten voor energie en vooral energiebelasting zullen stijgen
  • Gebruik van aardgas is eindig
  • De waarde van woningen met een ‘slecht’ energielabel zal dalen

Wal keert schip: als we zelf in onze wijk geen initiatieven ontwikkelen, worden maatregelen van buitenaf opgedrongen. Willen we dat?

  • De overstap op een duur warmtenet
  • Minder parkeerplaatsen om autobezit te ontmoedigen
  • Hogere belasting voor woningen met een slecht label

Om veranderingen voor te zijn en zelf richting te geven aan klimaatbeleid in onze eigen wijk, start de werkgroep Nieuwe Energie Oranjewijk met een coöperatie. Leden van de coöperatie kunnen als collectief voordeel behalen.

  • Samen zonne-energie opwekken voor gebruik in de wijk
  • Stroom met elkaar delen via een buurtbatterij
  • Elektrische deelauto’s mogelijk maken voor iedereen

Mogelijke projecten

ROUTEKAART ORANJEWIJK KLIMAATNEUTRAAL

1. Zonnecarport op bovendek parkeergarage De Klanderij
NEO-Oranjestroom van en voor de wijk, coöperatie met postcoderoos

2. PV voor iedere woning, koop, huur of lease
Met enie.nl realiseren we zonnedaken voor ieder plat en schuin dak

3. Collectief zonnedak voor VvE en woningcorporatie
Met Wocozon realiseren we zonnedaken voor huurwoningen en appartementen

4. De elektrische deelauto voor alle bewoners
Een Nissan Leaf als deelauto, rijden op NEO Oranjestroom

5. Samen sterk: maatregelen voor energiebesparing
Tweejaarlijkse collectieve inkoopactie voor isolatie, pelletkachels en meer

6. Leeuwarder biogas: NEO Oranjegas
Invoer biogas op Leeuwarder gasnet, inkoop met groencertificaten (GvO’s)

7. Onderzoeksproject Oranje Warmtenet
Samen met Friesland Campina kijken naar industriële restwarmte en geothermie

8. Onderzoeksproject Oranjewind
De vrije positie op de Hemmen vullen we in met een 7,5 MW windturbine

9. Onderzoeksproject Oranjewijk Circulair
Samen met Omrin optimaliseren we afvalscheiding en hergebruik in de buurt

10. Onderzoeksproject Mobiliteitscentrum
Ontwikkelen van een duurzaam mobiliteitscentrum met snellaadpunten voor auto en fiets, deelconcepten en biobrandstoffen